Samen verder begint bij gezamenlijke besluitvorming


14 september 2016 | Categorie: Freya, Ongewenst kinderloos | 2 reacties
Samen verder: een besluit dat je leven verandert

‘Heb je weleens spijt van je beslissing?’ vraagt een studente. Ze doelt op ons besluit om onze vruchtbaarheidsbehandelingen te staken. Want na acht iui-behandelingen en één ivf kozen wij heel bewust voor onze relatie. Wij gaan samen verder. Was dat een gemakkelijk besluit? Verrassend genoeg wel. Het was een weloverwogen keuze, genomen na een evaluatiegesprek met onze fertiliteitsarts. Zij informeerde ons over de mogelijk volgende stap in ons behandeltraject, zij vertelde de voors en tegens: zij gaf de medische informatie. Wij maakten de keuze, samen. Een voorbeeld van shared decision making, ofwel gezamenlijke besluitvorming. Zowel binnen als buiten de spreekkamer.

Samen beginnen,

Gezamenlijke besluitvorming staat ook centraal bij het Radboudumc tijdens de dialoog Student meets Patiënt. Studenten en ervaringsdeskundigen – mijn Freyacollega’s Marjolein, Cindy, Karin en ik zijn uitgenodigd om onze ervaringen binnen het thema voortplantingsgeneeskunde toe te lichten – gaan groepsgewijs met elkaar in gesprek. Een beetje spannend is het wel. Een klaslokaal vol jonge studenten geneeskunde en biomedische wetenschappen. Maar zodra universitair hoofddocent dr. Willianne Nelen begint te vertellen, valt alle spanning weg. Dit is ons terrein, hierover kunnen wij alles vertellen.

Want een fertiliteitstraject gaat over keuzes maken vanaf het moment dat je de eerste stap over de drempel van het ziekenhuis zet. Het zijn beslissingen die je neemt op basis van je persoonlijke situatie: bijvoorbeeld over het al dan niet beginnen aan een vruchtbaarheidsbehandeling, over het soort behandeling (bijvoorbeeld bij endometriose), over de vervolgbehandeling(en), over behandeling in Nederland of in het buitenland of over het stoppen van de behandeling (zoals in onze situatie). Heel veel besluitvorming dus, maar hoe komt besluit daadwerkelijk tot stand?

Samen dansen,

Welke rol heeft bijvoorbeeld de behandelaar en hoe zit het met je eigen zeggenschap als patiënt? Volgens dr. Nelens lezing maak je een besluit zoveel mogelijk samen. Ze vertelt dat het soms een heel eenvoudig samenspel is, vergelijkbaar met een klompendans. En soms bestaat de beslissing uit een complexe stappenreeks zoals bij een tango. Je danst als het ware rond tussen de gepubliceerde wetenschappelijke informatie, de ervaringen uit de praktijk en jouw wensen als patiënt. Die dans leidt meestal de patiënt: die vraagt informatie en maakt de beslissing. De arts is de partner en begeleidt met de informatievoorziening of bij de besluitvorming.

De uitkomst van een recente Freya-poll bekrachtigt die leidende rol van de patiënt: de meeste respondenten bevestigen dat de arts informeert en dat het besluit of gezamenlijk of door de patiënt wordt genomen. Toch zie je in de poll ook terug dat patiënten de arts laten beslissen of dat ze zelf geen inspraak hebben. Dat verbaast me.

Niet omdat ik het niet snap, maar omdat het voor ons zo vanzelfsprekend was dat wij de regie hadden over ons leven. Wij maakten de levensbepalende keuze om samen verder te gaan. En ja, natuurlijk speelde de arts een belangrijke rol in onze informatievoorziening, maar ze heeft ons nooit geadviseerd om te stoppen. Ze leefde altijd mee, volgde hoe het ging en moedigde aan om een adempauze te nemen, maar stoppen? Dat heeft ze nooit geopperd. Had dat gemogen? Absoluut! Ter bescherming van onszelf of als de kansen echt nihil waren, had ze ons dat best mogen adviseren. Maar zover is het nooit gekomen.

Samen beslissen: samen verder.

Nee, wij besloten volledig zelfstandig dat we samen verder gaan. Dat hebben we achteraf aan onze arts medegedeeld. Voor ons werkte dat prima, maar zoals ik al illustreerde: geen enkel fertiliteitstraject is hetzelfde. Elke persoon is anders, reageert anders, heeft andere opvattingen, steekt anders in elkaar, heeft andere achtergrondinformatie, ondergaat andere behandelingen en besluit anders. Aan de artsen de rol om als sterke, neutrale danspartner mee te bewegen en soms even te corrigeren of de leiding over te nemen.

Heb ik ooit spijt gehad van onze beslissing? Nee, helemaal niet. Juist omdat we die samen uitgebreid besproken en genomen hebben. Dat maakt ons sterk. Het was onze gezamenlijke besluitvorming. Buiten de spreekkamer.


Er zijn 2 reacties

  1. Willianne Nelen schreef:

    Een mooie samenvatting van onze inspirerende en gezamenlijke ochtend onderwijs. Het is al een hele stap voorwaarts dat de dokters van morgen nu al geïnformeerd worden over het belang en waardevolle van gezamenlijke besluitvorming!

  2. José schreef:

    Mooie blog Angelie. Alvast een prachtige voorzet op Freya’s jaarthema voor 2017 ‘samen beslissen’.

Geef een reactie